Tıp Öğrencilerinin Türkiye’den Ayrılmak İstemesindeki İtici ve Çekici Faktörler

Push and Pull Factors of Why Medical Students Want to Leave Türkiye: A Countrywide Multicenter Study

Erhan Eser
Elif Cil
Nesibe Efruz Sen Gundogan
Meltem Col
Elif Nur Yildirim Oztur
David Terence Thomas
show all
https://doi.org/10.1080/10401334.2023.2229810
Received 15 Sep 2022, Accepted 06 Jun 2023, Published online: 02 Aug 2023

Olgu: Gelişmiş ülkeler hekimler için arzu edilen yerler olmaya devam ettikçe, diğer ülkelerden hekim göçü artmaktadır; ancak, Türk hekimlerinin göç kararlarının belirleyicileri hala belirsizdir. Türkiye’de medyada ve hekimler arasında geniş yer bulmasına ve çok tartışılmasına rağmen, bu ilgiyi haklı gösterecek yeterli veri yoktur. Bu çalışma ile Türkiye’deki tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin mesleki kariyerlerini yurt dışında sürdürme eğilimleri ve buna bağlı faktörleri araştırmayı amaçladık.

Yaklaşım: Bu kesitsel çalışmaya 2022 yılında Türkiye’deki 39 farklı tıp fakültesinden 9881 son sınıf tıp öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların göç kararının yanı sıra Türkiye ve yurt dışında çalışma, sosyal çevre ve yaşam tarzı ile ilgili itici ve çekici faktörleri, tıp fakültesi eğitiminin yetersizliğini değerlendirdik. ve kişisel yetersizlikler ile yurt dışına göç kararını etkileyebilecek sosyoekonomik değişkenler. Analizler en az %50 katılım oranı ile gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Tıp öğrencilerinin %70,7’sinin göç etme niyeti vardı. Bunların yaklaşık %60’ı yurtdışında kalıcı olarak kalmak istiyor ve %61,5’i yurtdışında yabancı dil öğrenmek (%54,5) ve ilgili sınavlara girmek (%18,9) gibi girişimlerde bulunuyor. Araştırma ve Geliştirme alanında çalışmak isteyenlerin göç etme olasılığı 1,37 (%95 GA: 1,22–1,54) kat daha fazlaydı. Göç etme niyetiyle ilgili itici faktör “ülkedeki çalışma koşulları” (OR: 1.89, %95 GA: 1.56–2.28) iken, “yurtdışındaki sosyal çevre/yaşam tarzı” göç eğilimi için tek çekici faktördü. (OR: 1,73, %95 GA: 1,45–2,06). Ayrıca tıp fakültelerindeki kalite sorunu da öğrencilerin kararları üzerinde önemli bir etkiye sahipti (OR: 2.20, %95 GA: 1.83–2.65).

Görüşler: “Kesinlikle” göç etmek isteyenlerin oranı diğer gelişmekte olan ülkelerle aynı seviyede olmasına rağmen Türkiye’de “kalıcı” göç eğilimi daha yüksekti. Ülkedeki çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve tıp fakültelerinin kalitesinin artırılması hekim göçünün önlenmesi açısından hayati görünmektedir.(winally.com)